Najnowsze badanie obala teorię dotyczącą silnej woli?

Glukoza jest cukrem prostym, który stanowi podstawowe paliwo dla naszego mózgu. Dotychczasowe wyniki (Fairclough & Houston, 2004); (Gailiot, Baumaister, et al., 2007) wskazują, że glukoza wpływa na poziom naszej silnej woli. Najnowsze badanie (Job, V. Walton, G. M., Bernecker, K., & Dweck, C. S. (2013). Beliefs about willpower determine the impact of glucose on self-control) podważa jedną z najbardziej popularnych teorii dotyczącą silnej woli.

Naukowcy ze Stanford University zbadali, czy przekonania dotyczące silnej woli (łatwo wyczerpywalna, czy nie – nie mylić z nieograniczona) mają wpływ zwiększanie jej zasobów  poprzez spożycie glukozy.

Eksperyment #1

87 uczestników poproszono o udział a badaniu dotyczącym korelacji pomiędzy rodzajem spożywanego posiłku, a wykonywaniem zadań. Zostali również poinstruowani, żeby nie jedli i nie pili nic oprócz wody na 2 godziny przed badaniem. Podczas sesji wypełnili również specjalny kwestionariusz związany z silną wolą (oceniali w skali 1-6 jak bardzo zgadzają się z danym stwierdzeniem – 1 bardzo, 6-wcale). Następnie badani otrzymali zadanie oceny, czy wypita przez nich lemoniada, którą przyniósł eksperymentator zawierała cukier (140 kcal), czy tylko jego substytut (0 kcal). Badanym lepiej smakował napój z cukrem, mimo, że nie wiedzieli który rodzaj lemoniady piją. Uczestnicy zostali poinformowani, że potrzeba około 10 minut, żeby glukoza dostała się do krwi i zaczęła „działać”. W tym czasie zostali oni poddani zadaniom, które wymagają zużycia pewnych zasobów silnej woli (np. wykreślanie tylko określonych liter – innych nie). W końcu ostatnim, najważniejszym zadaniem był test Stroopa (na ekranie wyświetlają się wyrazy  – nazwy kolorów, napisane różnymi kolorami, np. wyraz CZARNY raz napisany jest czarną czcionką, a raz żółtą. Zadaniem jest wskazać nazwę koloru, którym napisany jest wyraz główny. Znalazłem ciekawą grę w polskiej wersji językowej wykorzystującą Efekt Stroopa, dostępną pod tym linkiem). Naukowcy mierzyli czas reakcji uczestników.

Wyniki #1

Uczestnicy, którzy w kwestionariuszu wskazali, że są zwolennikami limited theory (silna wola jest źródłem łatwo wyczerpywalnym) radzili sobie lepiej, gdy wypili lemoniadę z cukrem. Zwolennicy nonlimited theory (silna wola nie wyczerpuje się tak łatwo) radzili sobie jednakowo, bez znaczenia, jaki napój wypili. Co więcej, ci pierwsi radzili sobie gorzej z zadaniem, niż druga grupa, gdy wypili lemoniadę bez cukru (nie oznacza to jednak, że przekonania na temat silnej woli wpływają negatywnie na jej poziom – akurat w tej grupie osiągnięto taki wynik).

Wniosek: wpływ glukozy na silną wolę jest istotny tylko wtedy, gdy ludzie w to wierzą.

Eksperyment #2

62 uczestników zostało poproszonych o wypełnienie specjalnego kwestionariusza, dotyczącego silnej woli, który był tak skonstruowany, by manipulować poglądami badanych (np. do zdań zostały dodane słówka „może”, „czasami”, by zachęcić do poparcia limited theory – tekst oryginalny: Working on a strenuous mental task can make you feel tired such that you need a break before accomplishing a new task –> Praca nad żmudnym zadaniem może cię tak zmęczyć, że będziesz potrzebował przerwy przed ukończeniem następnego, lub poparcia nonlimited theory – Czasami praca nad żmudnym zadaniem może dać ci kopa energetycznego, do dalszych, wymagających zadań). W skali 1-6 oceniali jak bardzo zgadzają się z danym stwierdzeniem. Następnie uczestnicy dostali ten sam test z lemoniadą, co w eksperymencie #1, również nie wiedząc który napój wypili. Podczas 10 minut, zanim glukoza zacznie „działać” badani mieli napisać list opisujący ich ostatnią podróż, bez używania liter „a” lub „n”. W końcu zostali oni poddani testowi IQ, podczas którego musieli znaleźć pasującą figurę geometryczną. Specjalnie użyto innych zadań, by upewnić się, że zaobserwowane efekty nie były wynikiem specyficznych warunków i zadań z pierwszego eksperymentu.

Wyniki #2

Badani, którzy wypełniali kwestionariusz manipulujący ich przekonaniami na rzecz limited theory, radzili sobie gorzej z zadaniami, gdy wypili lemoniadę bez cukru. Uczestnicy drugiej grupy (nonlimited theory) radzili sobie jednakowo, bez znaczenia jaki napój wypili. Podobnie jak w pierwszym eksperymencie osoby pijące napój bez cukru należące do pierwszej grupy radziły sobie nawet nieco gorzej z zadaniami niż uczestnicy z grupy drugiej (nie oznacza to jednak, że przekonania na temat silnej woli wpływają negatywnie na jej poziom – akurat w tej grupie osiągnięto taki wynik).

Wniosek z pierwszego eksperymentu został potwierdzony.

Eksperyment #3

Naukowcy w tym eksperymencie badali, czy myślenie, że uczestnik spożył napój zawierający cukier, może mieć taki sam efekt na silną wolę, jak rzeczywiste spożycie cukru. Tym razem zniesiono zakaz spożywania pokarmów i płynów na 2 godziny przed badaniem. Dzięki temu uczestnikom  nie brakowało glukozy, co mogło by wpłynąć na wyniki.  154 uczestników poproszono o wypełnienie kwestionariusza, który podobnie jak w eksperymencie #2 manipulował przekonaniami dotyczącymi silnej woli. Następnie badani otrzymali do wypicia lemoniadę, oraz zostali poinformowani, czy napój zawierał cukier, czy nie. Przez następne 10 minut, zanim glukoza zacznie „działać” zostali oni poddani zadaniu, które wymaga zużycia pewnych zasobów siły woli – mieli spisywać swoje myśli na kartce papieru, bez myślenia o białym niedźwiedziu. Podobnie jak w eksperymencie #1 uczestnicy na koniec zostali poddani testowi Stroopa. Dodatkowo po teście wszyscy zostali zapytani, czy napój był posłodzony cukrem, czy jego substytutem. Wszystkie opinie były zgodne z informacjami, jakie otrzymali po wypiciu lemoniady (ci, którym powiedziano, że napój zawiera cukier, na koniec badania stwierdzili, że ich zdaniem w napoju był cukier, a ci, którym powiedziano, że w lemoniadzie był substytut twierdzili, że ich zdaniem napój nie zawierał cukru).

Wyniki #3

Uczestnicy, którzy wypełniali kwestionariusz, manipulujący ich przekonaniami na rzecz limited theory radzili sobie lepiej, gdy spożyli napój posłodzony cukrem, niż ci, którzy wypili lemoniadę z substytutem. Dla badanych z drugiej grupy (nonlimited theory) zawartość glukozy z napoju nie miała wpływu na wyniki testu.  Badani pijący napój bez cukru radzili sobie lepiej, gdy byli zwolennikami nonlimited theory. Porównując grupy, które piły lemoniadę z cukrem, nie zaobserwowano znaczących różnic.

 

 

General discussion

To badanie pokazuje, że przekonania dotyczące silnej woli  mają wpływ na to, czy przyjmowanie glukozy  determinuje poziom silnej woli. Ci, którzy nie wierzyli, że silna wola jest łatwo wyczerpywalna – nonlimited theory  (eksperyment 1), albo wypełnili kwestionariusz, który zmanipulował ich przekonaniami na rzecz tej teorii (eksperyment 2), nie potrzebowali glukozy, by utrzymać wyższy poziom silnej woli.

Te wyniki dostarczają istotnych dowodów przeciwko teorii, że silna wola zależna jest od fizjologicznego źródła, które wyczerpuje się nawet podczas drobnych czynności i jest odnawiane przez spożycie glukozy, ponieważ tylko badani, którzy w to wierzyli osiągali słabsze wyniki podczas testów, gdy pili napój bez cukru.

Powtarzam, nie znaczy to, że glukoza jest zbędna – jej utrzymanie na stałym i optymalnym poziomie jest wskazane dla organizmu. Jednak to badanie podkreśl a  jedną bardzo ważną rzecz – dla utrzymania silnej woli nie potrzeba chwilowego zastrzyku glukozy. Jest to niezwykle istotne zwłaszcza dla osób, które mają problem z nadwagą, otyłością, cukrzycą.

Reklamy

5 responses to “Najnowsze badanie obala teorię dotyczącą silnej woli?

  1. Kawał dobrej roboty – nie dość, że jest dokładny tytuł badania, to jeszcze szczegółowo omówione procedury – na innych portalach opisują tylko same wyniki albo swoje interpretacje tych wyników, które nie koniecznie muszą być obiektywne. Fajnie, że podzieliłeś wyraźnie artykuł na akapity i pogrubiłeś najważniejsze części. Więcej takich opracowań, zwłaszcza, że to najbardziej aktualne badania. Mimo, że artykuł długi, to dobrze się go czyta.
    Czekam na kolejne – powodzenia.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s